Przejdź do treści

Słownik tematyczny

Pomoc prawna i sądy — słownik pojęć

Poradnictwo, mediacja i postępowanie sądowe mają własne nazwy dokumentów oraz czynności. Tutaj znajdziesz objaśnienia pojęć przydatnych przy szukaniu pomocy i czytaniu otrzymanych pism. Z tego działu przejdziesz również do wyszukiwarki lokalnego wsparcia i wzorów dokumentów.

ADR — pozasądowe rozwiązywanie sporówSposoby rozwiązania sporu konsumenckiego z udziałem niezależnego podmiotu poza postępowaniem przed sądem.

Sposoby rozwiązania sporu konsumenckiego z udziałem niezależnego podmiotu poza postępowaniem przed sądem.

Obejmują różne procedury, np. mediację lub arbitraż. Zasady udziału, koszty i znaczenie wyniku zależą od wybranego trybu i instytucji.

W praktyce: Sprawdź, który podmiot zajmuje się danym rodzajem usługi i jakie warunki trzeba spełnić.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Europejskie Centrum Konsumenckie — ADR.

Biuro Obsługi Interesantów (BOI)Jednostka sądu udzielająca informacji organizacyjnych o jego pracy i obsłudze spraw.

Jednostka sądu udzielająca informacji organizacyjnych o jego pracy i obsłudze spraw.

Można tam zapytać o sposób kontaktu z wydziałem, dostęp do akt lub organizację wizyty. BOI nie zastępuje porady prawnej ani nie wskazuje strategii prowadzenia sporu.

W praktyce: Przed telefonem przygotuj nazwę sądu i sygnaturę akt, jeśli sprawa ma już numer.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Sąd Okręgowy w Gliwicach — obsługa interesantów.

Biuro podawcze sąduKomórka zajmująca się przyjmowaniem korespondencji kierowanej do sądu.

Komórka zajmująca się przyjmowaniem korespondencji kierowanej do sądu.

Służy do składania pism, a nie do uzyskiwania porady o treści żądań. Sposób wniesienia dokumentów oraz godziny przyjęć należy sprawdzić w danym sądzie.

W praktyce: Przed wizytą ustal właściwy budynek i zasady uzyskania potwierdzenia złożenia pisma.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — organizacja pracy sądów.

MediatorBezstronna osoba wspierająca strony w rozmowie i wypracowaniu porozumienia.

Bezstronna osoba wspierająca strony w rozmowie i wypracowaniu porozumienia.

Nie rozstrzyga sporu jak sędzia i nie jest pełnomocnikiem jednej ze stron. W nieodpłatnej mediacji nie może prowadzić sprawy osoba, która wcześniej doradzała którejś ze stron tego konfliktu.

W praktyce: Przed spotkaniem ustal, czego dotyczy spór i jakie rozwiązania chcesz omówić.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — mediacja.

Nieodpłatna mediacjaPomoc bezstronnego mediatora w szukaniu porozumienia w ramach systemu nieodpłatnej pomocy.

Pomoc bezstronnego mediatora w szukaniu porozumienia w ramach systemu nieodpłatnej pomocy.

To odrębna usługa od mediacji zleconej przez sąd. W systemie nieodpłatnej mediacji nie prowadzi się spraw, w których istnieje uzasadnione podejrzenie przemocy między stronami.

W praktyce: Przy rejestracji potwierdź, czy Twoja sprawa może zostać objęta tą formą pomocy.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — mediacja.

Nieodpłatna pomoc prawna (NPP)Publiczna pomoc prawnika w wyjaśnieniu praw, obowiązków i możliwych działań w konkretnej sprawie.

Publiczna pomoc prawnika w wyjaśnieniu praw, obowiązków i możliwych działań w konkretnej sprawie.

Jest przeznaczona dla osób, które nie mogą ponieść kosztów odpłatnej pomocy. Może obejmować wyjaśnienie problemu oraz pomoc z określonymi pismami; nie oznacza automatycznie reprezentowania przed sądem.

W praktyce: Przy zapisie opisz problem i zapytaj o dokumenty potrzebne na spotkanie.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — pomoc prawna.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie (NPO)Wsparcie w rozpoznaniu problemu życiowego i zaplanowaniu działań, także w sprawach zadłużenia.

Wsparcie w rozpoznaniu problemu życiowego i zaplanowaniu działań, także w sprawach zadłużenia.

Doradca wyjaśnia prawa i obowiązki, wskazuje możliwe rozwiązania oraz może pomagać w przygotowaniu i realizacji planu działania. Zakres obejmuje również problemy, które nie są wyłącznie prawne.

W praktyce: Przy rejestracji zaznacz, że szukasz porady obywatelskiej, a nie tylko konsultacji z prawnikiem.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — poradnictwo obywatelskie.

Pełnomocnik z urzęduAdwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd na zasadach przewidzianych w przepisach.

Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd na zasadach przewidzianych w przepisach.

To inna forma pomocy niż jednorazowa konsultacja w punkcie NPP. W takim punkcie można uzyskać pomoc z przygotowaniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika; o jego uwzględnieniu decyduje sąd.

W praktyce: Zapytaj doradcę o wymagane informacje i dokumenty do wniosku.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Gov.pl — korzystanie z bezpłatnej pomocy.

Plan działania w poradnictwie obywatelskimUzgodnione z doradcą uporządkowanie kroków potrzebnych do rozwiązania problemu.

Uzgodnione z doradcą uporządkowanie kroków potrzebnych do rozwiązania problemu.

Może obejmować zebranie dokumentów, ustalenie kolejności kontaktów i sprawdzenie dostępnych form wsparcia. Doradca pomaga w realizacji planu, a wybór rozwiązania pozostaje po stronie osoby korzystającej z pomocy.

W praktyce: Zapisuj ustalone zadania i terminy oraz aktualizuj informacje o swoich zobowiązaniach.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — poradnictwo obywatelskie.

Porada prawna a reprezentacja w sądzieKonsultacja wyjaśnia sytuację prawną, natomiast reprezentacja oznacza prowadzenie działań w imieniu strony.

Konsultacja wyjaśnia sytuację prawną, natomiast reprezentacja oznacza prowadzenie działań w imieniu strony.

Skorzystanie z punktu nieodpłatnej pomocy nie oznacza, że doradzający prawnik staje się pełnomocnikiem w postępowaniu. Można tam natomiast uzyskać informacje o dalszych formach wsparcia.

W praktyce: Przed konsultacją ustal, czy potrzebujesz wyjaśnienia dokumentów, pomocy z wnioskiem czy reprezentacji.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — pomoc prawna.

Poradnictwo zadłużeniowePomoc w uporządkowaniu zobowiązań, ocenie sytuacji i ustaleniu możliwych kolejnych kroków.

Pomoc w uporządkowaniu zobowiązań, ocenie sytuacji i ustaleniu możliwych kolejnych kroków.

Może stanowić część poradnictwa obywatelskiego. Nie jest nową pożyczką ani obietnicą umorzenia długów.

W praktyce: Przygotuj wykaz wierzycieli, kwoty zaległości, umowy i otrzymane pisma; przy zapisie potwierdź zakres wsparcia.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — poradnictwo obywatelskie.

Postępowanie interwencyjne Rzecznika FinansowegoDziałania Rzecznika Finansowego podejmowane po problemach z rozpatrzeniem reklamacji przez instytucję finansową.

Działania Rzecznika Finansowego podejmowane po problemach z rozpatrzeniem reklamacji przez instytucję finansową.

Rzecznik analizuje sprawę i przedstawia argumenty, ale nie wydaje decyzji wiążącej bank lub ubezpieczyciela. Wniosek o interwencję nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia.

W praktyce: Do wniosku przygotuj reklamację, odpowiedź instytucji i dokumenty dotyczące sporu.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — postępowanie interwencyjne.

Postępowanie polubowne przy Rzeczniku FinansowymProcedura służąca szukaniu porozumienia klienta z instytucją finansową po etapie reklamacji.

Procedura służąca szukaniu porozumienia klienta z instytucją finansową po etapie reklamacji.

Różni się od interwencji, w której Rzecznik przedstawia argumentację wobec instytucji. Celem postępowania polubownego jest wypracowanie ugodowego rozwiązania, a nie zastąpienie wyroku sądu.

W praktyce: Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne warunki, opłaty i wymagane załączniki.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — dostępne formy pomocy.

Punkt nieodpłatnej pomocyMiejsce lub usługa zdalna, w ramach których można skorzystać z publicznego systemu porad.

Miejsce lub usługa zdalna, w ramach których można skorzystać z publicznego systemu porad.

Punkty oferują pomoc prawną lub poradnictwo obywatelskie; w systemie dostępna jest też mediacja. Organizację zapisów i dostępne formy kontaktu sprawdza się u podmiotu prowadzącego rejestrację.

W praktyce: Numer do zapisów nie musi być numerem bezpośrednio do prawnika.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — system nieodpłatnej pomocy.

Sekretariat wydziałuZespół obsługujący administracyjnie sprawy prowadzone w określonym wydziale sądu.

Zespół obsługujący administracyjnie sprawy prowadzone w określonym wydziale sądu.

Kontakt z sekretariatem dotyczy organizacji i obsługi postępowania, w granicach zasad udostępniania informacji. Nie jest konsultacją prawną dotyczącą sposobu obrony lub dochodzenia roszczeń.

W praktyce: Sprawdź, który wydział prowadzi sprawę, i podaj sygnaturę przy kontakcie.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Sąd Okręgowy w Gliwicach — obsługa interesantów.

Sygnatura aktOznaczenie pozwalające zidentyfikować konkretną sprawę w sądzie.

Oznaczenie pozwalające zidentyfikować konkretną sprawę w sądzie.

Zawiera oznaczenia stosowane w rejestrach sądowych i numer sprawy. Znajdziesz ją na korespondencji sądu; sama sygnatura bez nazwy sądu może nie wystarczyć do ustalenia sprawy.

W praktyce: Przepisuj oznaczenie dokładnie, razem z literami, numerem i rokiem.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — organizacja pracy sądów.

Właściwość miejscowa sąduReguły określające, który sąd ze względu na obszar działania powinien rozpoznać sprawę.

Reguły określające, który sąd ze względu na obszar działania powinien rozpoznać sprawę.

Nie zawsze jest to sąd najbliższy adresowi osoby szukającej pomocy. O wyborze decydują przepisy i okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wyjątków.

W praktyce: Wynik wyszukiwania pobliskiego miasta w katalogu nie ustala właściwości sądu.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Uniwersytet Wrocławski — właściwość sądu.

Właściwość rzeczowa sąduReguły wskazujące, jakiego szczebla sąd rozpoznaje daną sprawę w pierwszej instancji.

Reguły wskazujące, jakiego szczebla sąd rozpoznaje daną sprawę w pierwszej instancji.

W sprawach cywilnych znaczenie mają m.in. rodzaj sprawy, a w niektórych przypadkach wartość przedmiotu sporu. To inne zagadnienie niż wybór miasta, w którym działa sąd.

W praktyce: Przed skierowaniem pisma potwierdź zarówno właściwość rzeczową, jak i miejscową.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Uniwersytet Wrocławski — właściwość sądu.

Zdalna porada prawnaKonsultacja udzielana na odległość, np. telefonicznie lub przez internet, w ramach dostępnej organizacji pomocy.

Konsultacja udzielana na odległość, np. telefonicznie lub przez internet, w ramach dostępnej organizacji pomocy.

Sposób zapisów i przekazania dokumentów trzeba uzgodnić z organizatorem. Kontakt e-mail widoczny przy instytucji nie oznacza automatycznie możliwości przesłania tą drogą pisma do sądu.

W praktyce: Podczas rejestracji potwierdź formę rozmowy oraz bezpieczny sposób dostarczenia dokumentów.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Sprawiedliwości — system nieodpłatnej pomocy.

Zwolnienie od kosztów sądowychPrzewidziana przepisami możliwość nieponoszenia określonych opłat lub wydatków sądowych.

Przewidziana przepisami możliwość nieponoszenia określonych opłat lub wydatków sądowych.

Zakres zwolnienia i przesłanki jego uzyskania wymagają oceny w konkretnej sprawie. Nie jest ono tym samym co ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Punkt nieodpłatnej pomocy może pomóc przygotować odpowiedni wniosek.

W praktyce: Nie zakładaj, że sam zapis na bezpłatną poradę zwalnia z opłat w sądzie.

Sprawdź pomoc prawną w swoim mieście →

Dowiedz się więcej: Gov.pl — korzystanie z bezpłatnej pomocy.

Nie znalazłeś potrzebnego pojęcia?

Napisz do nas lub sprawdź odpowiedzi na pytania dotyczące pożyczek.

Pytania i odpowiedzi Zaproponuj hasło