Finanse prostym językiem

Słownik pojęć kredytowych, pożyczkowych i ubezpieczeniowych

Rozszyfruj zapisy umowy, poznaj koszty i uporządkuj wiedzę o finansowaniu. Znajdziesz tu 250 haseł z objaśnieniami i praktycznymi wskazówkami. Wyjaśniamy zarówno podstawowe terminy, takie jak rata, prowizja czy oprocentowanie, jak i zagadnienia związane z BIK, zabezpieczeniami oraz prawami klienta. Dzięki tym objaśnieniom łatwiej zrozumiesz, co wpływa na całkowity koszt finansowania i na jakie zapisy zwrócić uwagę przed zawarciem umowy. Poznasz także różnice między poszczególnymi rodzajami kredytów i pożyczek oraz pojęcia, które mogą pojawić się podczas składania wniosku i spłaty zobowiązania. Osobny temat ubezpieczeń wyjaśnia m.in. OWU, polisę, zakres ochrony, karencję i zasady rozliczania szkód. Wpisz szukany termin w wyszukiwarce lub wybierz interesujący Cię temat, a następnie rozwiń hasło, aby przeczytać pełne wyjaśnienie.

AC — autocascoDobrowolne ubezpieczenie pojazdu przed wskazanymi w umowie szkodami, np. uszkodzeniem lub kradzieżą. Zakres zależy od wybranego wariantu.

Dobrowolne ubezpieczenie pojazdu przed wskazanymi w umowie szkodami, np. uszkodzeniem lub kradzieżą. Zakres zależy od wybranego wariantu.

W praktyce: Porównaj sposób naprawy, zasady wyceny części, udział własny i wyłączenia. Sam skrót AC nie gwarantuje identycznej ochrony.

Dowiedz się więcej: PZU — ubezpieczenia komunikacyjne.

AssistanceOchrona polegająca na organizacji i pokryciu kosztów określonej pomocy, np. holowania, interwencji hydraulika lub wsparcia podczas podróży.

Ochrona polegająca na organizacji i pokryciu kosztów określonej pomocy, np. holowania, interwencji hydraulika lub wsparcia podczas podróży.

W praktyce: Sprawdź limity usług i sposób kontaktu z centrum pomocy. Samodzielne zamówienie usługi może wymagać wcześniejszej zgody.

Dowiedz się więcej: PZU — jak działa assistance.

Cesja praw z polisyPrzeniesienie określonych praw do świadczenia z ubezpieczenia na inny podmiot, np. bank zabezpieczający spłatę kredytu. Zakres wynika z dokumentów cesji.

Przeniesienie określonych praw do świadczenia z ubezpieczenia na inny podmiot, np. bank zabezpieczający spłatę kredytu. Zakres wynika z dokumentów cesji.

W praktyce: Sprawdź, kto otrzyma wypłatę i czy potrzebna jest zgoda banku na rozliczenie szkody. Cesja różni się od pełnomocnictwa.

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — cesja w ubezpieczeniach.

Franszyza integralnaPróg szkody, poniżej którego ubezpieczyciel nie wypłaca odszkodowania. Po jego przekroczeniu sama franszyza integralna co do zasady nie pomniejsza wypłaty.

Próg szkody, poniżej którego ubezpieczyciel nie wypłaca odszkodowania. Po jego przekroczeniu sama franszyza integralna co do zasady nie pomniejsza wypłaty.

W praktyce: Przy progu 300 zł drobna szkoda może nie być objęta wypłatą. Dokładną zasadę przekroczenia progu sprawdź w OWU.

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — ubezpieczenia mieszkaniowe.

Franszyza redukcyjnaOkreślona w umowie wartość odejmowana od odszkodowania, np. stała kwota albo procent. W praktyce stanowi formę udziału własnego.

Określona w umowie wartość odejmowana od odszkodowania, np. stała kwota albo procent. W praktyce stanowi formę udziału własnego.

W praktyce: Jeżeli potrącenie wynosi 200 zł, od ustalonego odszkodowania 1500 zł pozostaje 1300 zł, przed ewentualnymi innymi ograniczeniami umownymi.

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — ubezpieczenia mieszkaniowe.

Karencja ubezpieczeniowaOkres oczekiwania, w którym ochrona dla określonych zdarzeń jeszcze nie działa albo jest ograniczona. Sposób liczenia i wyjątki określa umowa.

Okres oczekiwania, w którym ochrona dla określonych zdarzeń jeszcze nie działa albo jest ograniczona. Sposób liczenia i wyjątki określa umowa.

W praktyce: Nie utożsamiaj daty zakupu polisy z pełną ochroną. Osobno sprawdź karencję dla każdego interesującego Cię ryzyka.

Dowiedz się więcej: Allianz — karencja i warunki ochrony.

Likwidacja szkodyProces ustalania okoliczności zdarzenia, odpowiedzialności ubezpieczyciela i wysokości należnego odszkodowania lub świadczenia. Może obejmować analizę dokumentów i oględziny.

Proces ustalania okoliczności zdarzenia, odpowiedzialności ubezpieczyciela i wysokości należnego odszkodowania lub świadczenia. Może obejmować analizę dokumentów i oględziny.

W praktyce: Likwidacja nie oznacza wyłącznie naprawy. Zachowuj numer sprawy, korespondencję oraz uzasadnienie decyzji.

Dowiedz się więcej: PZU — zgłoszenie i likwidacja szkody.

NadubezpieczenieUstalenie sumy ubezpieczenia mienia powyżej jego wartości. Wyższa składka nie oznacza automatycznie odszkodowania przewyższającego rzeczywistą szkodę.

Ustalenie sumy ubezpieczenia mienia powyżej jego wartości. Wyższa składka nie oznacza automatycznie odszkodowania przewyższającego rzeczywistą szkodę.

W praktyce: Nie zawyżaj wartości tylko po to, by oczekiwać większej wypłaty. Stosuj metodę wyceny wskazaną w umowie.

Dowiedz się więcej: PZU — suma ubezpieczenia.

NiedoubezpieczenieSytuacja, w której suma ubezpieczenia mienia jest niższa od jego wartości ustalanej według zasad umowy. Może oznaczać niewystarczającą ochronę po szkodzie.

Sytuacja, w której suma ubezpieczenia mienia jest niższa od jego wartości ustalanej według zasad umowy. Może oznaczać niewystarczającą ochronę po szkodzie.

W praktyce: Aktualizuj wartość wyposażenia po większych zakupach. Ewentualna proporcjonalna redukcja odszkodowania zależy od postanowień konkretnej umowy.

Dowiedz się więcej: PZU — suma ubezpieczenia.

NNW — następstwa nieszczęśliwych wypadkówUbezpieczenie przewidujące świadczenia za określone następstwa nieszczęśliwego wypadku, np. uszczerbek na zdrowiu lub śmierć. Zakres oraz definicję wypadku ustala umowa.

Ubezpieczenie przewidujące świadczenia za określone następstwa nieszczęśliwego wypadku, np. uszczerbek na zdrowiu lub śmierć. Zakres oraz definicję wypadku ustala umowa.

W praktyce: Sprawdź tabelę świadczeń i sumę ubezpieczenia. Podana suma nie musi być wypłacana w całości przy każdym urazie.

Dowiedz się więcej: PZU — ubezpieczenia komunikacyjne.

OC — odpowiedzialność cywilnaUbezpieczenie odpowiedzialności za szkody wyrządzone innym osobom, w zakresie określonym przepisami i umową. Występuje m.in. jako OC komunikacyjne i OC w życiu prywatnym.

Ubezpieczenie odpowiedzialności za szkody wyrządzone innym osobom, w zakresie określonym przepisami i umową. Występuje m.in. jako OC komunikacyjne i OC w życiu prywatnym.

W praktyce: OC nie jest tym samym co ochrona własnego mienia. Sprawdź rodzaj odpowiedzialności, terytorium i sumę gwarancyjną.

Dowiedz się więcej: PZU — ubezpieczenia komunikacyjne.

Odszkodowanie ubezpieczenioweKwota służąca naprawieniu szkody objętej odpowiedzialnością ubezpieczyciela. Ustala się ją z uwzględnieniem rozmiaru szkody, zasad wyceny oraz limitów ochrony.

Kwota służąca naprawieniu szkody objętej odpowiedzialnością ubezpieczyciela. Ustala się ją z uwzględnieniem rozmiaru szkody, zasad wyceny oraz limitów ochrony.

W praktyce: Zachowaj zdjęcia, rachunki i kosztorysy. Pomogą udokumentować wysokość straty oraz sprawdzić wyliczenie przedstawione w decyzji.

Dowiedz się więcej: PZU — zgłoszenie i likwidacja szkody.

Okres ochrony ubezpieczeniowejCzas, w którym ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zdarzenia objęte umową. Może różnić się od daty zawarcia umowy.

Czas, w którym ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zdarzenia objęte umową. Może różnić się od daty zawarcia umowy.

W praktyce: Sprawdź dokładny początek i koniec ochrony, warunki związane z opłaceniem składki oraz ewentualne karencje.

Dowiedz się więcej: PKO Ubezpieczenia — jak czytać OWU.

OWU — Ogólne Warunki UbezpieczeniaDokument określający zasady danej umowy ubezpieczenia, w tym zakres ochrony, wyłączenia, obowiązki stron i sposób ustalania świadczeń.

Dokument określający zasady danej umowy ubezpieczenia, w tym zakres ochrony, wyłączenia, obowiązki stron i sposób ustalania świadczeń.

W praktyce: Sprawdź wersję OWU wskazaną w polisie. Sama nazwa produktu nie wystarcza, ponieważ warunki mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.

Dowiedz się więcej: PKO Ubezpieczenia — jak czytać OWU.

Polisa ubezpieczeniowaDokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Zawiera najważniejsze ustalenia, np. przedmiot ochrony, jej okres, sumę ubezpieczenia i składkę.

Dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Zawiera najważniejsze ustalenia, np. przedmiot ochrony, jej okres, sumę ubezpieczenia i składkę.

W praktyce: Czytaj polisę razem z OWU oraz dodatkowymi ustaleniami. Sprawdź dane ubezpieczonego i datę rozpoczęcia ochrony.

Dowiedz się więcej: PZU — polisa i osoby w umowie.

ReasekuracjaPrzekazanie przez ubezpieczyciela części ryzyka innemu zakładowi na zasadach zawartej między nimi umowy.

Przekazanie przez ubezpieczyciela części ryzyka innemu zakładowi na zasadach zawartej między nimi umowy.

Służy podziałowi ryzyka między instytucjami. Nie jest kolejną polisą, którą klient musi samodzielnie dokupić do swojego ubezpieczenia.

W praktyce: Sprawdzaj przede wszystkim własną umowę i podmiot odpowiadający za wypłatę.

Źródło: KNF — pojęcia ubezpieczeniowe.

Regres ubezpieczeniowyRoszczenie o zwrot wypłaconego przez ubezpieczyciela świadczenia, gdy przewidują to właściwe przepisy i okoliczności.

Roszczenie o zwrot wypłaconego przez ubezpieczyciela świadczenia, gdy przewidują to właściwe przepisy i okoliczności.

W określonych sytuacjach wypłata odszkodowania poszkodowanemu nie kończy odpowiedzialności osoby, od której ubezpieczyciel może żądać zwrotu. Podstawa roszczenia zależy od rodzaju regresu.

W praktyce: Po otrzymaniu żądania sprawdź jego podstawę oraz zdarzenie, którego dotyczy.

Źródło: Rzecznik Finansowy — regres ubezpieczeniowy.

Składka ubezpieczeniowaCena ochrony ubezpieczeniowej, płatna jednorazowo lub w ratach zgodnie z umową. Jej wysokość zależy m.in. od zakresu ochrony i oceny ryzyka.

Cena ochrony ubezpieczeniowej, płatna jednorazowo lub w ratach zgodnie z umową. Jej wysokość zależy m.in. od zakresu ochrony i oceny ryzyka.

W praktyce: Porównuj koszt za cały okres ochrony. Niższa rata nie musi oznaczać tańszej polisy.

Dowiedz się więcej: PZU — składka i pojęcia z umowy.

Suma gwarancyjnaGórna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela w ubezpieczeniu OC. Może wynikać z umowy, a w ubezpieczeniach obowiązkowych także z przepisów.

Górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela w ubezpieczeniu OC. Może wynikać z umowy, a w ubezpieczeniach obowiązkowych także z przepisów.

W praktyce: Ustal, czy limit dotyczy jednego zdarzenia, czy całego okresu ochrony, oraz jakie szkody obejmuje.

Dowiedz się więcej: UFG — przepisy dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych.

Suma ubezpieczeniaKwota określona w umowie, która zależnie od produktu wyznacza górną granicę odpowiedzialności lub służy do obliczenia świadczenia.

Kwota określona w umowie, która zależnie od produktu wyznacza górną granicę odpowiedzialności lub służy do obliczenia świadczenia.

W praktyce: Sprawdź osobne limity dla poszczególnych zdarzeń. Wypłata nie musi być równa całej sumie ubezpieczenia.

Dowiedz się więcej: PZU — suma ubezpieczenia.

Świadczenie ubezpieczenioweNależne zgodnie z umową działanie ubezpieczyciela po zdarzeniu objętym ochroną, np. wypłata określonej kwoty lub zorganizowanie pomocy.

Należne zgodnie z umową działanie ubezpieczyciela po zdarzeniu objętym ochroną, np. wypłata określonej kwoty lub zorganizowanie pomocy.

W praktyce: W ubezpieczeniu osobowym wypłata może zależeć od ustalonej sumy lub tabeli świadczeń, a nie od kosztu naprawy rzeczy.

Dowiedz się więcej: Ministerstwo Finansów — umowa ubezpieczenia i art. 805 Kodeksu cywilnego.

UbezpieczającyOsoba lub podmiot zawierający umowę z ubezpieczycielem i zobowiązany do opłacenia składki. Może ubezpieczyć siebie albo inną osobę.

Osoba lub podmiot zawierający umowę z ubezpieczycielem i zobowiązany do opłacenia składki. Może ubezpieczyć siebie albo inną osobę.

W praktyce: Przy polisie rodzinnej sprawdź osobno, kto zawiera umowę, a kto jest objęty ochroną.

Dowiedz się więcej: PZU — polisa i osoby w umowie.

UbezpieczenieUmowa ochrony na wypadek określonych zdarzeń, np. śmierci, choroby lub utraty pracy. Przy finansowaniu może chronić klienta, wierzyciela lub oba podmioty w różnym zakresie.

Umowa ochrony na wypadek określonych zdarzeń, np. śmierci, choroby lub utraty pracy. Przy finansowaniu może chronić klienta, wierzyciela lub oba podmioty w różnym zakresie.

W praktyce: O wypłacie decydują warunki ochrony, wyłączenia i suma ubezpieczenia, a nie sama nazwa pakietu. Sprawdź obowiązkowość polisy, wysokość składki i zasady rezygnacji. Ubezpieczenie nie oznacza automatycznego pokrycia każdej niezapłaconej raty.

Ubezpieczenie na życieUmowa przewidująca świadczenie po zdarzeniach związanych z życiem ubezpieczonego, określonych w warunkach ochrony.

Umowa przewidująca świadczenie po zdarzeniach związanych z życiem ubezpieczonego, określonych w warunkach ochrony.

Warianty różnią się zdarzeniami objętymi ochroną, dodatkami i sposobem ustalania świadczenia. Nie każda polisa na życie działa identycznie.

W praktyce: Sprawdź uposażonych, sumę świadczenia, karencje i wyłączenia.

Źródło: KNF — rodzaje działalności ubezpieczeniowej.

Ubezpieczenie nieruchomościOchrona określonego w umowie domu lub mieszkania przed wskazanymi zdarzeniami i ich skutkami majątkowymi.

Ochrona określonego w umowie domu lub mieszkania przed wskazanymi zdarzeniami i ich skutkami majątkowymi.

Zakres może obejmować różne elementy budynku, wyposażenie lub dodatkowe ryzyka. Sama nazwa polisy nie przesądza, że wszystkie szkody będą objęte ochroną.

W praktyce: Sprawdź przedmiot ochrony, sumę, wyłączenia i wymagania banku przy kredycie.

Źródło: Rzecznik Finansowy — ubezpieczenia mieszkaniowe.

Ubezpieczenie ochrony prawnejUbezpieczenie obejmujące określone koszty lub pomoc związaną z ochroną interesów prawnych ubezpieczonego.

Ubezpieczenie obejmujące określone koszty lub pomoc związaną z ochroną interesów prawnych ubezpieczonego.

Zakres spraw, limity i sposób udzielania pomocy wynikają z warunków polisy. Nie oznacza nieograniczonego pokrycia każdego sporu.

W praktyce: Sprawdź rodzaje objętych spraw, limit kosztów i zasady wyboru pełnomocnika.

Źródło: KNF — ubezpieczenia ochrony prawnej.

Ubezpieczenie podróżnePolisa obejmująca wybrane ryzyka związane z wyjazdem, np. koszty leczenia, assistance, bagaż lub OC. Nie każdy wariant zawiera wszystkie te elementy.

Polisa obejmująca wybrane ryzyka związane z wyjazdem, np. koszty leczenia, assistance, bagaż lub OC. Nie każdy wariant zawiera wszystkie te elementy.

W praktyce: Dopasuj zakres do kraju, długości podróży i aktywności. Sporty lub choroby przewlekłe mogą wymagać dodatkowego rozszerzenia.

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — ubezpieczenia podróżne.

Ubezpieczenie utraty pracyOchrona na wypadek utraty zatrudnienia spełniającej warunki wskazane w umowie ubezpieczenia.

Ochrona na wypadek utraty zatrudnienia spełniającej warunki wskazane w umowie ubezpieczenia.

Świadczenie, czas wypłaty i wymagane okoliczności zależą od wariantu. Nie każda forma zakończenia pracy musi być objęta ochroną.

W praktyce: Sprawdź karencję, wyłączenia, dokumenty oraz limit liczby świadczeń.

Źródło: KNF — rodzaje ryzyk ubezpieczeniowych.

UbezpieczonyOsoba, której życie, zdrowie lub interes majątkowy objęto ochroną ubezpieczeniową. Nie musi być tą samą osobą, która zawarła umowę i płaci składkę.

Osoba, której życie, zdrowie lub interes majątkowy objęto ochroną ubezpieczeniową. Nie musi być tą samą osobą, która zawarła umowę i płaci składkę.

W praktyce: W polisie grupowej sprawdź, kiedy przystępujesz do ochrony i jakie obowiązki dotyczą Ciebie osobiście.

Dowiedz się więcej: PZU — polisa i osoby w umowie.

Udział własny w ubezpieczeniuCzęść szkody, którą zgodnie z umową pokrywasz samodzielnie. Może być określona kwotowo, procentowo albo jako połączenie obu sposobów.

Część szkody, którą zgodnie z umową pokrywasz samodzielnie. Może być określona kwotowo, procentowo albo jako połączenie obu sposobów.

W praktyce: Przy porównywaniu ofert przelicz koszt udziału własnego dla przykładowej szkody, zamiast oceniać wyłącznie wysokość składki.

Dowiedz się więcej: Rzecznik Finansowy — ubezpieczenia mieszkaniowe.

UposażonyOsoba lub podmiot wskazany jako uprawniony do świadczenia w razie śmierci ubezpieczonego, zgodnie z zasadami danej umowy.

Osoba lub podmiot wskazany jako uprawniony do świadczenia w razie śmierci ubezpieczonego, zgodnie z zasadami danej umowy.

W praktyce: Po zmianach w sytuacji rodzinnej sprawdź aktualność wskazania oraz udziały przypisane poszczególnym uposażonym.

Dowiedz się więcej: PZU — polisa i osoby w umowie.

Wartość odtworzeniowaWycena oparta na koszcie przywrócenia mienia do stanu nowego o zbliżonych parametrach, zgodnie z zasadami polisy, bez potrącenia zużycia technicznego.

Wycena oparta na koszcie przywrócenia mienia do stanu nowego o zbliżonych parametrach, zgodnie z zasadami polisy, bez potrącenia zużycia technicznego.

W praktyce: Sprawdź, czy umowa uzależnia takie rozliczenie od odbudowy, zakupu lub przedstawienia określonych dokumentów.

Dowiedz się więcej: PZU — definicje wartości w OWU.

Wartość rzeczywistaW ubezpieczeniu mienia zwykle wartość odtworzeniowa pomniejszona o zużycie techniczne. Szczegółowy sposób jej ustalania określają warunki ubezpieczenia.

W ubezpieczeniu mienia zwykle wartość odtworzeniowa pomniejszona o zużycie techniczne. Szczegółowy sposób jej ustalania określają warunki ubezpieczenia.

W praktyce: Porównaj ten wariant z wartością nową. Przy starszym wyposażeniu różnica w sposobie wyceny może istotnie wpłynąć na odszkodowanie.

Dowiedz się więcej: PZU — definicje wartości w OWU.

Wyłączenia odpowiedzialnościOkoliczności lub zdarzenia, za które ubezpieczyciel nie odpowiada na zasadach wskazanych w umowie i przepisach.

Okoliczności lub zdarzenia, za które ubezpieczyciel nie odpowiada na zasadach wskazanych w umowie i przepisach.

W praktyce: Sprawdź wyłączenia dotyczące planowanych aktywności i ubezpieczanego mienia. Samo wystąpienie szkody nie przesądza o wypłacie.

Dowiedz się więcej: PKO Ubezpieczenia — jak czytać OWU.

Zakres ochrony ubezpieczeniowejZestaw zdarzeń, ryzyk i świadczeń objętych konkretną umową. Zależy od wariantu polisy i wybranych rozszerzeń.

Zestaw zdarzeń, ryzyk i świadczeń objętych konkretną umową. Zależy od wariantu polisy i wybranych rozszerzeń.

W praktyce: Dwie polisy o podobnej nazwie mogą chronić przed innymi zdarzeniami. Zestaw zakres, limity i wyłączenia, zanim porównasz składki.

Dowiedz się więcej: PKO Ubezpieczenia — jak czytać OWU.

Zdarzenie ubezpieczenioweZdarzenie określone w umowie, którego wystąpienie może uruchomić odpowiedzialność ubezpieczyciela. Może to być np. zalanie, wypadek lub wskazana choroba.

Zdarzenie określone w umowie, którego wystąpienie może uruchomić odpowiedzialność ubezpieczyciela. Może to być np. zalanie, wypadek lub wskazana choroba.

W praktyce: Znaczenie ma definicja z właściwych OWU. Potoczne rozumienie zdarzenia nie zawsze odpowiada warunkom konkretnej polisy.

Dowiedz się więcej: Generali — słownik pojęć.

Zgłoszenie szkodyPrzekazanie ubezpieczycielowi informacji o zdarzeniu i roszczeniu, w sposób przewidziany dla danej polisy. Rozpoczyna obsługę sprawy.

Przekazanie ubezpieczycielowi informacji o zdarzeniu i roszczeniu, w sposób przewidziany dla danej polisy. Rozpoczyna obsługę sprawy.

W praktyce: Przygotuj numer polisy, opis zdarzenia i dostępne dowody. Potwierdź przyjęcie zgłoszenia i sprawdź, jakich dodatkowych dokumentów potrzeba.

Dowiedz się więcej: PZU — zgłoszenie i likwidacja szkody.

Nie znalazłeś potrzebnego pojęcia?

Napisz do nas lub sprawdź odpowiedzi na pytania dotyczące pożyczek.

Pytania i odpowiedzi Zaproponuj hasło